Xích đơn, xích đôi, xích gai: chọn loại nào khi thông cống?

Cùng một sợi cáp đánh xích, cùng một máy khoan, nhưng có thợ thông xong ống bếp nghẹt mỡ trong 20 phút, có thợ đánh cả tiếng mà nước vẫn rút chậm. Khác biệt nhiều khi nằm ở cái đầu gắn trên cáp: xích đơn, xích đôi, xích gai, xích mini hay đầu dẫn hướng. Chọn đúng đầu thì xích ăn sát thành ống, gom sạch rác và mỡ; chọn sai thì hoặc xích lọt thỏm giữa ống không chạm thành, hoặc quá to gây kẹt, quật mạnh vào ống. Bài này giúp anh em phân biệt từng loại và biết lúc nào nên dùng loại nào.

1. Đầu xích làm việc như thế nào?

Khi máy khoan quay, cáp truyền lực xoắn xuống đầu xích. Lực ly tâm làm các mắt xích văng ra, quét vòng quanh thành ống. Mắt xích càng nhiều, vòng quét càng dày, càng cạo sạch lớp mỡ và cặn bám. Nhưng đường kính quét phải vừa với lòng ống: nhỏ quá thì chỉ khoét một lỗ ở giữa cục tắc, nước chảy được vài hôm rồi tắc lại; to quá thì xích bị bó, cáp phải gánh lực xoắn lớn, dễ xoắn cáp và va đập mạnh vào ống.

Vì vậy nguyên tắc chung là: chọn loại xích theo đường kính ống trước, sau đó mới theo loại chất gây tắc.

2. Các loại đầu xích thường dùng

Đầu dẫn hướng

Đầu dẫn hướng không quét thành ống mà dùng để dò đường và xuyên qua cục tắc. Khi chưa biết ống tắc ở đâu, đi qua mấy co, hoặc khối tắc đặc (giấy, khăn, tóc vón cục), nên cho đầu dẫn hướng đi trước để mở một đường cho nước thoát, rồi mới thay xích để làm sạch. Cáp 6mm có đầu dẫn hướng mini và đầu dẫn thường; cáp 8mm có đầu dẫn hướng riêng.

Xích mini (dùng với cáp 6mm)

Xích mini đi kèm cáp 6mm, cùng với đầu dẫn hướng mini dùng để vệ sinh đường ống khoảng 34–90mm. Đây là lựa chọn cho lavabo, bồn rửa chén, ống thoát sàn nhỏ, ống xả máy giặt – những chỗ ống nhỏ và nhiều co gấp.

Xích đơn (1 bên xích)

Xích đơn có một bên mắt xích, vòng quét gọn. Với cáp 8mm, xích đơn phù hợp các đường ống từ 60mm trở lên; với cáp 6mm, bộ xích thường kèm đầu dẫn thường dùng cho ống khoảng 60–90mm. Xích đơn hợp với các ca tắc phổ biến: tóc, giấy, xà phòng, mỡ mới bám, ống bồn cầu, ống bếp gia đình. Ưu điểm là nhẹ máy, ít kẹt, dễ đi qua co.

Xích đôi

Xích đôi có hai bên mắt xích, vòng quét dày và rộng hơn, cạo mạnh hơn. Loại này phù hợp ống từ 90mm trở lên: ống bếp nhà hàng bám mỡ dày, ống thoát chính trong nhà, cống từ nhà ra hố ga. Nếu dùng xích đơn trong ống lớn, xích thường chỉ khoét giữa; thay xích đôi sẽ quét được sát thành ống hơn.

Xích gai

Xích gai là loại xích có gai/mấu để cắt và bẻ vụn các loại tắc cứng: mỡ đóng cứng lâu ngày, cặn bám dày, rễ cây luồn vào cống cũ. Cáp 8mm có lực xoắn khỏe, đủ truyền lực để đánh tan rễ cây trong các đường ống sành cũ ở sân vườn. Vì xích gai ăn mạnh, chỉ nên dùng khi xích đơn/xích đôi đã không xử lý được, và nên hỏi xưởng cỡ xích gai phù hợp với ống mình đang làm.

3. Bảng chọn nhanh loại xích theo ống

Lưu ý: cáp 6mm phù hợp ống khoảng 34–60mm, cáp 8mm phù hợp ống khoảng 60–200mm. Nên chọn cỡ cáp trước rồi mới chọn đầu xích.

4. Quy trình đổi đầu xích khi thi công

1. Xác định cỡ ống và vị trí tắc: hỏi chủ nhà, nhìn ống ở hố ga hoặc nắp thăm để biết ống bao nhiêu mm, đi qua mấy co.
2. Đi đầu dẫn hướng trước nếu tắc đặc hoặc chưa rõ đường ống, mở một đường cho nước thoát.
3. Thay xích để làm sạch: ống nhỏ dùng xích mini, ống từ 60mm dùng xích đơn, ống từ 90mm dùng xích đôi.
4. Siết chặt ốc lục giác khi bấm xích vào đầu cáp bằng chìa lục giác đi kèm. Ốc lỏng là nguyên nhân hay gặp làm rơi xích trong ống.
5. Đánh từ tốc độ thấp, đẩy cáp từ từ, nghe tiếng máy. Khi máy nhảy cóc, dừng lại, rút lui một đoạn rồi mới đẩy tiếp.
6. Chỉ chuyển sang xích gai khi xích đơn/xích đôi đã đánh mà vẫn còn mảng cứng, rễ cây.
7. Xả nước kiểm tra: mở nước mạnh vài phút, nếu nước rút nhanh và không có tiếng ọc là đạt.

5. Lưu ý an toàn khi dùng xích

• Để máy khoan pin ở chế độ cóc (ly hợp) để máy nhảy khi quá lực, tránh xoắn gãy cáp.
• Giữ máy khoan và cáp thẳng hàng, không để cáp co gấp khúc gắt ở miệng ống.
• Không quay máy khi đầu xích đã ra ngoài miệng ống – xích văng có thể quật vào tay, mặt, đồ đạc.
• Đeo găng tay, kính bảo hộ; ống bẩn có thể có hóa chất thông cống mà chủ nhà đã đổ trước đó.
• Với ống nhựa mỏng, ống cũ đã nứt, ống sành lâu năm: dùng xích nhỏ, tốc độ thấp, hạn chế xích gai.
• Cáp đánh xích chịu lực xoắn và lực nén, không chịu lực kéo: không dùng cáp để kéo giật vật kẹt.
• Dây từ 15m trở lên nên dùng kèm lồng xoay để tránh xoắn cáp.

6. Câu hỏi thường gặp

Ống 90mm nên dùng xích đơn hay xích đôi?

Ống 90mm nằm ở ranh giới. Tắc nhẹ, mỡ mới thì xích đơn là đủ và dễ đi qua co. Ống bếp bám mỡ dày hoặc muốn làm sạch kỹ thành ống thì chuyển sang xích đôi.

Có cần mang đủ các loại xích khi đi làm không?

Nên có. Bộ cáp 8mm trong trọn bộ lồng + cáp đã gồm 1 bộ xích đôi, 1 bộ xích đơn và 1 đầu dẫn hướng; cáp 6mm có xích mini và đầu dẫn hướng. Mang đủ giúp thợ đổi đầu ngay tại chỗ, không phải hẹn lại khách.

Xích bị mòn, đứt mắt thì sao?

Xích là phụ kiện hao mòn. Khi mắt xích mòn ngắn, gãy hoặc biến dạng thì nên thay để tránh rơi xích trong ống. Xưởng tự sản xuất nên có sẵn linh kiện, phụ kiện thay thế – anh em nhắn Zalo để đặt đúng loại.

Xích gai có dùng cho ống nhựa được không?

Xích gai cắt mạnh nên cần cẩn thận với ống nhựa mỏng hoặc ống cũ. Nên thử xích đơn/xích đôi trước, nếu phải dùng xích gai thì đánh tốc độ thấp và hỏi xưởng chọn cỡ phù hợp.

Gợi ý dụng cụ phù hợp

• Cáp đánh xích lõi 6mm – cho ống nhỏ, lavabo, bồn rửa, thoát sàn; có xích mini và đầu dẫn hướng.
• Cáp đánh xích lõi 8mm – cho ống 60–200mm; dùng xích đơn, xích đôi, xích gai.
• Cáp đánh xích lõi 10mm – cho công trình, tắc nặng.
• Trọn bộ lồng + cáp cho thợ dịch vụ – lồng đơn, lồng đôi, lồng xoay 2 trục đổi hướng; cáp 8mm kèm xích đôi, xích đơn và đầu dẫn hướng. Bộ lồng 2 trục + cáp 8mm: 15m giá 4.200.000đ, 20m giá 4.600.000đ.

Anh em cần tư vấn chọn xích, đặt xích thay thế hay xích gai, nhắn Zalo hoặc gọi: Zalo/Hotline HCM: 0329933858 · Zalo/Hotline HN: 0918007496. Hàng giao toàn quốc.