Ống thoát bồn rửa chén là đường ống hay tắc nhất trong nhà, đặc biệt ở quán ăn, bếp tập thể và căn hộ nấu nướng nhiều. Dầu mỡ theo nước rửa chén chảy xuống, gặp nước lạnh trong ống sẽ đông lại, bám thành lớp dày trên thành ống, cuốn theo vụn thức ăn, bã cà phê, xơ giẻ rửa. Ống bị thu hẹp dần cho đến khi nước rút rất chậm rồi tắc hẳn. Đổ nước sôi hay hóa chất chỉ làm thông tạm vì lớp mỡ vẫn còn bám trên thành ống. Bài này hướng dẫn quy trình thông ống bếp nghẹt dầu mỡ bằng cáp đánh xích gắn máy khoan, cách làm mà thợ dịch vụ dùng để cạo sạch lớp mỡ chứ không chỉ chọc thủng một lỗ.
Vì sao ống bếp nghẹt dầu mỡ khó xử lý?
Tắc do giấy hay vật lạ thường chỉ nằm ở một điểm, chọc qua là xong. Tắc do dầu mỡ thì khác:
- Mỡ bám dọc cả đoạn ống, nhất là đoạn nằm ngang, đoạn có độ dốc kém và các co nối.
- Mỡ dẻo và dính: dây lò xo hay que thông chỉ đâm thủng một lỗ nhỏ giữa khối mỡ, vài ngày sau ống lại tắc.
- Ống bếp thường nhỏ (phổ biến Ø42–60mm dưới bồn rửa, Ø60–90mm ở ống chung) và nhiều co gấp, dụng cụ cứng khó luồn qua.
Cáp đánh xích giải quyết được cả ba điểm: lõi cáp thép xoắn nhiều lớp mềm dẻo để luồn qua co, máy khoan quay tạo lực xoắn, đầu xích văng ra theo lực ly tâm và cạo lớp mỡ bám quanh thành ống.
Chuẩn bị dụng cụ
Chọn cỡ cáp và đầu xích theo đường kính ống
| Vị trí ống | Đường kính thường gặp | Cáp nên dùng | Đầu xích |
|---|---|---|---|
| Ống xi phông, ống nhánh dưới bồn rửa | Ø34–60mm | Cáp 6mm | Xích mini + đầu dẫn hướng |
| Ống thoát bếp đi âm sàn, ống nhánh lớn | Ø60–90mm | Cáp 8mm | Xích đơn |
| Ống chung, ống ra hố ga | Ø90–200mm | Cáp 8mm | Xích đôi |
Cáp 6mm có bán kính uốn nhỏ nên luồn qua các co gắt của ống bếp tốt hơn. Cáp 8mm cứng hơn nhưng truyền lực xoắn khỏe, phù hợp đoạn ống dài và mỡ đóng dày.
Dụng cụ đi kèm
- Máy khoan pin hoặc máy khoan điện có chế độ cóc (ly hợp/nhảy khi quá lực) và đảo chiều.
- Lồng cáp (lồng đơn, lồng đôi hoặc lồng xoay 2 trục) nếu dùng cáp từ 15m trở lên, để xả và thu cáp không bị xoắn.
- Găng tay cao su dày, kính bảo hộ, khẩu trang, ủng.
- Xô, bạt hoặc nilon lót sàn, giẻ lau, cờ lê mở xi phông.
- Nguồn nước nóng hoặc vòi nước để xả sau khi đánh.
Quy trình thông ống bếp nghẹt dầu mỡ từng bước
- Hỏi chủ nhà và khảo sát. Hỏi tắc từ khi nào, đã đổ hóa chất gì chưa (nếu đã đổ hóa chất thông cống thì phải đeo kính và găng, tránh nước bắn vào người). Xác định đường đi của ống: ống ra hố ga, ra bể tách mỡ hay đấu vào ống đứng.
- Chọn điểm luồn cáp. Tốt nhất là tháo xi phông dưới bồn rửa và luồn trực tiếp vào ống tường/ống sàn. Nếu có lỗ thăm (nắp thông tắc) hoặc hố ga gần đó thì ưu tiên luồn từ đó để tránh co gấp.
- Vệ sinh xi phông riêng. Xi phông tháo ra thường đầy mỡ, rửa sạch bằng nước nóng trong xô, không đổ ngược mỡ vào bồn cầu.
- Lắp đầu xích và cài máy khoan. Ống nhỏ dùng đầu dẫn hướng hoặc xích mini đi trước để mở đường. Chỉnh máy khoan về tốc độ thấp và đặt mức cóc vừa phải.
- Đưa cáp vào ống trước, rồi mới bấm máy. Đẩy cáp vào khoảng 30–50cm, giữ đoạn cáp ngoài ống thẳng hàng với máy khoan, tay kia đỡ cáp gần miệng ống. Tuyệt đối không quay máy khi đầu xích còn ở ngoài.
- Vừa quay vừa đẩy từ từ. Khi gặp đoạn mỡ, cáp sẽ nặng tay: giữ nguyên vị trí cho xích quay cạo vài giây, rút lại 20–30cm rồi đẩy tới. Lặp lại nhiều lần, không cố ép cáp xuyên qua.
- Xả nước trong lúc đánh. Khi nước bắt đầu rút, mở vòi nước (tốt nhất là nước nóng) để cuốn mỡ vụn đi, tránh mỡ dồn lại thành cục ở đoạn sau.
- Đánh qua lại toàn đoạn. Sau khi thông, chạy cáp thêm 2–3 lượt toàn bộ chiều dài đã đi để cạo lớp mỡ còn bám. Với ống lớn, đổi sang xích đôi để cạo sát thành ống.
- Rút cáp và lau sạch. Rút cáp ra trong khi máy vẫn quay chậm, tay đeo găng cầm giẻ lau dọc cáp để mỡ không dính vào lồng.
- Thử nước và lắp lại. Lắp xi phông, xả đầy bồn rửa rồi rút nước. Nước rút nhanh và không có tiếng ọc ọc là đạt.
Lưu ý an toàn khi thi công
- Luôn bật chế độ cóc/ly hợp trên máy khoan. Khi xích kẹt, máy nhảy cóc thay vì xoắn cáp lại thành nút hoặc giật tay.
- Không để cáp tạo vòng hay gấp khúc gắt bên ngoài ống. Cáp quay mà bị gấp rất dễ xoắn rối và gãy lõi.
- Không dùng cáp đánh xích để kéo vật nặng: lõi cáp chịu xoắn và nén tốt nhưng không chịu lực kéo.
- Khi kẹt cứng: thả công tắc, chuyển máy sang chiều ngược quay chậm để gỡ, không giật mạnh.
- Nếu chủ nhà đã đổ hóa chất thông cống, xả nước thật nhiều trước khi luồn cáp, đeo kính và găng. Không tự ý đổ thêm hóa chất khác vào vì có thể phản ứng với nhau.
- Dùng máy khoan điện ở khu vực bồn rửa ẩm ướt phải chú ý dây điện và ổ cắm; máy khoan pin an toàn hơn.
Cách hạn chế ống bếp tắc lại
- Lắp rổ lọc rác ở miệng bồn rửa, không đổ dầu ăn thừa xuống bồn.
- Lau sạch dầu mỡ trên chén đĩa, chảo bằng giấy trước khi rửa.
- Quán ăn, bếp tập thể nên có bể/thiết bị tách mỡ và vớt mỡ định kỳ.
- Định kỳ xả nước nóng sau ca rửa chén để mỡ chưa kịp đông lại trong ống.
- Bếp nấu nhiều nên đánh xích bảo dưỡng định kỳ, không đợi tắc hẳn mới gọi thợ.
Câu hỏi thường gặp
Đổ nước sôi có làm tan mỡ trong ống không?
Nước nóng giúp mỡ mềm ra và trôi bớt, phù hợp để bảo dưỡng hằng ngày. Nhưng khi mỡ đã đóng dày bám thành ống thì nước nóng chỉ làm thông tạm, cần dùng cáp đánh xích để cạo sạch. Ống nhựa PVC cũng không nên đổ nước sôi thường xuyên.
Ống bếp Ø42 nhiều co có dùng cáp 8mm được không?
Không nên. Cáp 8mm cứng, khó qua co gắt của ống nhỏ. Với ống Ø34–60mm hãy dùng cáp 6mm kèm xích mini và đầu dẫn hướng.
Đánh xích có làm hỏng ống nhựa không?
Nếu chọn đúng cỡ xích theo ống, giữ cáp thẳng hàng với máy khoan, chạy tốc độ vừa phải và không ép cáp khi kẹt thì xích chỉ cạo lớp bám. Cần cẩn thận hơn với ống cũ, ống mỏng hoặc mối nối đã yếu.
Bao lâu nên đánh xích bảo dưỡng ống bếp một lần?
Tùy lượng dầu mỡ. Hộ gia đình có thể chỉ cần khi nước rút chậm; quán ăn, bếp tập thể nên kiểm tra định kỳ theo lượng nấu thực tế và thỏa thuận lịch bảo dưỡng với khách.
Dụng cụ phù hợp cho thông ống bếp
- Cáp đánh xích lõi 6mm – cho ống xi phông, ống nhánh bếp Ø34–60mm, mềm dẻo, luồn co tốt.
- Cáp đánh xích lõi 8mm – cho ống thoát bếp chung, ống ra hố ga Ø60–200mm, lực xoắn khỏe để cạo mỡ đóng dày.
- Trọn bộ lồng + cáp cho thợ dịch vụ – lồng đơn, lồng đôi (chứa cả cáp 8mm và 6mm) hoặc lồng xoay 2 trục, xả và thu cáp gọn, chống xoắn dây.
Cần tư vấn chọn cáp, xích theo công trình cụ thể, anh em nhắn Zalo hoặc gọi: TP.HCM 0329933858 – Hà Nội 0918007496. Shop giao hàng toàn quốc.
ĐỒNG HÀNH CÙNG NGƯỜI THỢ